ދިވެހިރާއްޖޭގައި މަހަކީ ހަމައެކަނި ކާނާއެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ހަނދާންތަކާއި، އާދަކާދައާއި، ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއާ ގުޅިފައިވާ އެއްޗެކެވެ. ހެނދުނުގެ މަސްހުންޏާއި، މެންދުރުގެ ގަރުދިޔައާއި، ރޭގަނޑުގެ މަސްރިހައިގެ އިތުރުން، ހޫނު ބަތާއި ދިވެހި ލޮނުމިރުހާއެކު ކާލާ ތެލުލިމަހަކީ ދިވެހި ސުފުރާތަކުގެ ރާނީއެވެ.
މަހަކީ ދިވެހިންގެ ކެއުމުގެ އެންމެ މުހިންމު ބަޔަށް ވާއިރު، މިއީ ޕްރޮޓީންއާއި އޮމެގާ-3 ކަހަލަ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ މުހިންމު މާއްދާތަކުން މުއްސަނދި ކާނާއެކެވެ. ނަމަވެސް، ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތައް ރާއްޖޭގައި އިތުރުވަމުންދާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، އަޅުގަނޑުމެން އަމިއްލަ ނަފްސާ ކޮށްލަންޖެހޭ މުހިންމު ސުވާލެއް އެބައޮތެވެ. އެއީ މަހަކީ ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި އެއްޗަކަށް ވިޔަސް، އެ މަސް ކައްކާ ގޮތުން ސިއްހަތަށް ކުރާ އަސަރު ތަފާތުވޭތޯއެވެ؟
މަހަކީ ގުދުރަތީ ގޮތުން ޕްރޮޓީން، ވިޓަމިން، އަދި މިނަރަލްސްއިން މުއްސަނދި އެއްޗެކެވެ. ހާއްސަކޮށް އޮމެގާ-3 ފެޓީ އެސިޑް އެކުލެވޭ މަސް ކެއުމަކީ ހިތުގެ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެއް ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ވިދާޅުވެއެވެ. މޭޔޯ ކްލިނިކުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި ހަފުތާއަކު މަދުވެގެން ދެ ފަހަރު މަސް ކެއުމަކީ ހިތުގެ ބަލިތަކުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
މިއީ ރާއްޖެ ފަދަ ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތަކުގެ ނުރައްކާ ބޮޑު ގައުމަކަށް ވަރަށް މުހިންމު މައުލޫމާތެކެވެ. ހިތުގެ ބަލިތަކާއި، ލޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވުމާއި، ކޮލެސްޓްރޯލް އަދި ހަކުރު ބައްޔަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކެއިންބުއިމާއި ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދަތަކާ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިފައިވާ ބަލިތަކެކެވެ. އެހެންކަމުން، މައްސަލައަކީ ދިވެހިން މަސް ކެއުމެއް ނޫނެވެ. މައްސަލައަކީ މަސް ކެއުމުގެ ކުރިން އެއަށް އަޅުގަނޑުމެން ކުރާ ކަންތައްތަކެވެ.
ތެލުލުމުން މަހަށް އަންނަ ބަދަލު
ތެލުލިމަހަކީ އޭގެ ރަހަޔާއި މީރުކަމުގެ ސަބަބުން ގިނަ ބަޔަކު ލޯބިކުރާ އެއްޗެކެވެ. ނަމަވެސް މަސް ތެލުލުމުން އޭގެ އަސްލު ބަދަލުވެއެވެ. މަސް ތެލުލާއިރު، އެ މަހަށް ތެޔޮ ދަމައެވެ. މީގެ ސަބަބުން ކެއުމުގައި ހިމެނޭ ކެލޮރީގެ މިންވަރު އިންތިހާއަށް އިތުރުވެގެންދެއެވެ. ބޭނުންކުރާ ތެލުގެ ބާވަތާއި، ތެޔޮ ތަކުރާރުކޮށް ބޭނުންކުރުމަކީ ހިތުގެ ސިއްހަތަށް އޮތް ނުރައްކަލެކެވެ.
މީގެ މާނައަކީ ތެލުލިމަސް ކެއުން މުޅިން ހުއްޓާލުމެއް ނޫނެވެ. ކާނާއަކީ ހަމައެކަނި ހަކަތައެއް ނޫނެވެ. އެއީ އުފަލާއި އާދަކާދަވެސް މެއެވެ. ނަމަވެސް، ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ އާދައަކަށް ތެލުލިމަސް ވެއްޖެނަމަ، އެއީ ސިއްހަތަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. މައްސަލައަކީ އެންމެ ތެލުލިމަސް ކޮޅެއް ނޫނެވެ. މައްސަލައަކީ ތެލުލި ކާނާ ކެއުމަކީ ދިރިއުޅުމުގެ އާދައަކަށް ވުމެވެ.
ފިހުނުމަހުގެ ތަފާތު
ފިހުނުމަހަކީ މަހުގެ އަސްލު ފައިދާ އެންމެ ބޮޑަށް ހަށިގަނޑަށް ލިއްބައިދޭ އެއް ގޮތެވެ. މަސް ފިހުމުން ނުވަތަ ފިިހެގެން ތައްޔާރުކުރުމުން، އިތުރު ތެލާއި ފެޓް ހަށިގަނޑަށް އެތެރެވުމުން ދުރުކޮށްދެއެވެ. މޭޔޯ ކްލިނިކުން ލަފާދޭ ގޮތުގައި މަސް ތެލުލުމުގެ ބަދަލުގައި ފިހެގެން ކެއުމަކީ ސިއްހީ ގޮތުން މާ ރަނގަޅު ގޮތެކެވެ.
މިއީ ހަމައެކަނި ބަރުދަން އިތުރުވުމާ ގުޅުންހުރި ކަމެއް ނޫނެވެ. ކެއިންބުއިމުގެ އާދަކާދަ ބަދަލުކުރުމުން ލޭގެ ޕްރެޝަރާއި، ކޮލެސްޓްރޯލް އަދި ހިތުގެ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް އާދެއެވެ. މަހުގައި ހުންނަ އޮމެގާ-3 ފެޓީ އެސިޑްގެ ފައިދާ އެންމެ ފުރިހަމައަށް ލިބޭނީ އެ މަސް ތައްޔާރުކުރާ ގޮތް ރަނގަޅުވެގެންނެވެ.
ދިވެހި ސުފުރާ ދުޅަހެޔޮކުރުން
ދުޅަހެޔޮކޮށް ކެއުމަކީ ބޭރުން އިމްޕޯޓު ކުރާ އަގުބޮޑު ސޭމަންއާ ގެރިމަސް ކެއުމެއް ނޫނެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމިއްލަ ކާނާ ބޭނުންކޮށްގެންވެސް ދުޅަހެޔޮ ސުފުރާއެއް ތައްޔާރުކުރެވިދާނެއެވެ. މިސާލަކަށް:
- ތެލުލިމަހުގެ ބަދަލުގައި ގިނައިން ފިހުނުމަސް ބޭނުންކުރުން.
- ގަރުދިޔައާއި ބަތް ކާއިރު، ބަތުގެ މިންވަރު މަދުކޮށް މަހާއި ފަތްޕިލާވެލި އިތުރުކުރުން.
- ލޮނު ބޭނުންކުރާ މިންވަރު މަދުކުރުން.
- ފޮނި ބުއިންތަކުގެ ބަދަލުގައި ފެން ބޭނުންކުރުން.
- ތެލުލިމަސް ކެއުން ހާއްސަ މުނާސަބަތުތަކަށް މަދުކޮށްލުން.
މިއީ ކުދިކުދި ބަދަލުތަކެއް ކަމަށް ފެނުނަސް، ދިގު މުއްދަތުގައި މިއީ މުޅި އާއިލާގެ ސިއްހަތަށް ކުރެވޭނެ ވަރަށް ބޮޑު އިންވެސްޓްމަންޓެކެވެ. ކަނޑުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބޭ މި އަގުހުރި ނިއުމަތުގެ ފައިދާ އެންމެ ފުރިހަމައަށް ލިބިގަތުމަށްޓަކައި، ބަދިގޭގައި މަސް ތައްޔާރުކުރާ ގޮތަށް ބަދަލު ގެންނަން އެބަޖެހެއެވެ. މަހަކީ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. މައްސަލައަކީ އަޅުގަނޑުމެން އެ މަސް ތެލުލާ މިންވަރެވެ.